TypeScript: JavaScript'ten Geçmenin Pratik Rehberi 2026

TypeScript, JavaScript'in static type'lı süper kümesi. 2026'da yeni projelerin %85'i TypeScript ile başlıyor. Runtime hatalarını compile-time'da yakalar, IDE intellisense'i 10x güçlendirir.

Neden TypeScript?

• Runtime hatalar compile-time'da yakalanır ("undefined.foo" hatasız)
• Refactoring güvenli — değişiklik etki alanı belli
• IDE autocomplete + intellisense 10x güçlü
• Self-documenting code — type'lar bir nevi doc
• Team onboarding hızlı — yeni dev kodu daha hızlı anlar
• API contract'ları net

Temel kavramlar

Primitive types

string, number, boolean, null, undefined

Array

string[] veya Array<string>

Object

{ name: string; age: number }

Function

(x: number, y: number) => number

Union

string | number

Intersection

TypeA & TypeB

Generic

Array<T>, Promise<User>

Type vs Interface

`type` daha esnek (union, intersection, primitives). `interface` extension için iyi (declaration merging). Pratikte object shape'ler için interface, type alias için type kullan. Karışıklık yapmayın — proje genelinde tek konvansiyon belirle.

Strict mode önemli

tsconfig.json'da "strict": true → strictNullChecks, noImplicitAny vs hepsi aktif. Gerçek tip güvenliği için şart. Yeni proje strict mode ile başlat, mevcut projeyi kademeli geçir.

Migration stratejisi (JS → TS)

1. 01tsc init ile tsconfig.json oluştur — strict: false başlangıçta
2. 02.js dosyalarını .ts'e rename — tek tek
3. 03JSDoc comments varsa tip otomatik çıkarılır
4. 04@ts-expect-error veya // @ts-ignore ile geçici bypass
5. 05any tip'lerini kademeli olarak gerçek tip'le değiştir
6. 06Tüm dosya TS olunca strict mode aç

Yararlı patterns

• Type narrowing: typeof, instanceof, in
• Discriminated unions: { type: 'success'; data: ... } | { type: 'error'; message: ... }
• Utility types: Partial, Required, Pick, Omit, Record
• satisfies operator (TS 4.9+) — type inference koruyarak doğrula
• Template literal types: `${string}-${string}`

Modern toolchain

• tsc — official TypeScript compiler
• esbuild — TS'i çok hızlı transpile (build)
• swc — Rust ile yazılmış alternative
• Vite — esbuild + Rollup combo, default seçim
• tsx — Node.js'de TS dosyalarını direkt çalıştır
• Bun — TS native runtime

Şunu yapmayın: 'any' tip her yerde kullanmak

any kullanmak "TypeScript yazmıyorsunuz" demek. unknown tip kullanın — narrow etmek zorunda kalırsınız, type safety korunur.

Sıkça sorulan sorular